Mae Llywodraeth Cymru wedi datblygu dangosfwrdd TB i gyflwyno darlun o sefyllfa’r clefyd ar draws Cymru ac i wneud yr wybodaeth yn hawdd ei deall.

Gweler diffiniadau’r termau a ddefnyddir isod

Ffigur 1 – _Achosion agored ac achosion newydd ar ddiwedd y chwarter o’i gymharu â’r chwarter cynt.

Mae’r siart bar yn dangos nifer yr achosion agored bob chwarter ers 2010 (22 chwarter). Mae’r bar coch yn dynodi’r cyfrif uchaf a’r bar gwyrdd yn dynodi’r cyfrif isaf. Sylwer y gall graddfa’r echelin fertigol amrywio o sir i sir.

Ffigur 2 – _Nifer yr achosion newydd, achosion a gaewyd ac achosion agored

Nifer yr achosion newydd: Nifer y buchesi sydd â Statws Heb TB swyddogol lle mae o leiaf un anifail wedi adweithio i’r prawf, neu bod yna adweithio amhendant (IR) a ystyrir yn adweithio, neu gydag achos o feithriniad positif mewn lladd-dy a ddaeth i’r fei yn ystod y chwarter

Nifer yr achosion a gaewyd: Nifer yr achosion o TB Gwartheg lle codwyd y cyfyngiadau yn ystod y chwarter (Ffurflen TB10 wedi’i dosbarthu).

Nifer yr achosion agored: Cyfanswm yr achosion o TB Gwartheg lle mae’r cyfyngiadau yn parhau ar ddiwedd y chwarter. Mae’r cyfanswm yn cynnwys achosion newydd ac achosion sy’n parhau o gyfnodau blaenorol.

Ffigur 3 – _Niferoedd cymharol, mynychder mewn buchesi a lefel y risg ymhlith anifeiliaid

Nifer yr achosion newydd ymhob 100 o brofion ar fuchesi byw (neu niferoedd cymharol): nifer y buchesi a osodwyd o dan gyfyngiadau oherwydd achos newydd o TB Gwartheg ymhob 100 o brofion ar fuchesi byw yn ystod y chwarter.

Nifer y buchesi o dan gyfyngiadau oherwydd achos o BT Gwartheg ymhob 100 o brofion ar fuchesi byw ar ddiwedd y cyfnod dan sylw (neu mynychder mewn buchesi): nifer y buchesi o dan gyfyngiadau oherwydd achos o BT Gwartheg mewn poblogaeth hysbys ar ddiwedd y chwarter.

Nifer sydd wedi adweithio i’r prawf ymhob 1000 o wartheg a brofwyd (neu lefel y risg ymhlith anifeiliaid): nifer sydd wedi adweithio ymhob 1000 o wartheg a brofwyd yn ystod y chwarter.

Ffigur 4 – _Cyfran yr achosion o TB a gaewyd lle cafwyd ail-heintiad

Y gyfran o achosion TB Gwartheg a gaewyd yn ystod y chwarter lle bu ail-heintiad yn ystod y ddwy flynedd ganlynol. Cymharir hyn â nifer yr achosion a gaewyd yn yr un cyfnod, gan ddangos a oedd cysylltiad rhwng y cynnydd mewn achosion a gaewyd a’r cynnydd yn yr achosion o ailheintio. Oherwydd yr oediad amser o ddwy flynedd, y chwarter diweddaraf dan sylw yw Q2 2013.

Ffigur 5 – _Mesur Statws heb TB swyddogol

Canran y buchesi sydd â Statws heb TB swyddogol yng Nghymru yn ystod y chwarter dan sylw a’r chwarteri cyfatebol yn ystod y ddwy flynedd flaenorol. Mae hyn yn cynrychioli nifer y buchesi sydd â Statws heb TB swyddogol dan ddeddfwriaeth yr UE (gall buches gyda’r statws hwn gael ei masnachu heb unrhyw gyfyngiadau TB Gwartheg). Dangosir fel canran o’r holl fuchesi byw.

Rhestr termau

Statws heb TB swyddogol (OTF) – statws a roddir i fuches ac a ddiffinnir dan ddeddfwriaeth yr UE. Gall buches gyda’r statws hwn gael ei masnachu heb unrhyw gyfyngiadau TB Gwartheg.

Achos o TB Gwartheg – Buches gyda Statws heb TB swyddogol gynt lle mae o leiaf un anifail wedi adweithio i’r prawf, neu bod yna adweithio amhendant (IR) a ystyrir yn adweithio, neu gydag achos o feithriniad positif mewn lladd-dy yn dod i’r fei. Mae’r cyfyngiad, ac felly’r achos, yn dechrau ar ddyddiad y prawf a daw i ben ar ddyddiad dosbarthu’r ffurflen TB10.

Buches fyw – buches a ddiffinir fel un “fyw” (h.y. heb ei harchifo) yn nodiannau’r sir/plwyf/daliad/buches, ac a nodwyd fel un weithredol ar SAM ar 31 Rhagfyr 2013.

Niferoedd yw nifer yr achosion newydd o TB Gwartheg a geir o fewn nifer hysbys o anifeiliaid neu fuchesi dros gyfnod penodol o amser.

Niferoedd cymharol yw nifer yr achosion newydd o TB Gwartheg a ganfuwyd o fewn nifer hysbys o brofion ar fuchesi.

Mynychder mewn buchesi yw nifer yr achosion o TB Gwartheg a ganfuwyd o fewn nifer hysbys o anifeiliaid a brofwyd dros gyfnod penodedig.

Lefel y risg ymhlith anifeiliaid yw nifer yr anifeiliaid sydd wedi adweithio i’r prawf TB o fewn nifer hysbys o anifeiliaid a brofwyd dros gyfnod penodedig.

Graddfa ailheintio sy’n mesur y canran o achosion o TB Gwartheg a gaewyd lle cafwyd ailheintiad o fewn y ddwy flynedd ddilynol.

  • Map Milfeddygol

  • Byrddau Dileu

Digwyddiadau

  • No events